• Tine Delannoy

De discussie over de tertiaire kleuren

Er bestaan heel wat verschillende kleurentheorieën en kleurencirkels, bv die van Itten, Gerritsen, Goethe, … Wat de tertiaire kleuren betreft is er dan ook door de jaren heen wat verwarring ontstaan.


De eerste en meest gekende kleurentheorie is die uit het boek “kunst en kleur” van Johannes Itten (1961). Hier gaf Itten een volledige eigen interpretatie aan het begrip ‘tertiaire kleur”, wat heel wat verwarring teweegbracht. We vinden in dit boek als definitie van een tertiaire kleur: “Tertiaire kleuren ontstaan door een primaire en een secundaire kleur met elkaar te mengen. De tertiaire kleuren zijn geeloranje, roodoranje, roodviolet, blauwviolet, blauwgroen en geelgroen.”

De theorie die ik in mijn werkboek, Inbeeld heb opgenomen komt uit de traditionele schilderkunst en stelt het volgende: “Tertiaire kleuren zijn kleuren die ontstaan door een menging van de 3 primaire kleuren.

Als je wat rondstruint op het internet kun je ook nog het volgende terug vinden: “Tertiaire kleuren ontstaan door 2 secundaire kleuren met elkaar te mengen.”

Aangezien elke secundaire kleur 2 primaire kleuren omvat, komt dit in principe op hetzelfde neer als een menging van de 3 primaire kleuren. Je verkrijgt bij beide dezelfde tertiaire kleuren.

Waarom ik "tertiaire kleur=menging van 3 primaire kleuren" verkies?


Eerst en vooral omdat dit ons een veel breder kleurenpalet bezorgt. Bij het mengen van 3 primaire kleuren ontstaan er prachtige kleuren, aardetinten en kleuren die in de natuur voorkomen zoals: okers, olijfgroene, donkergroene, donkerrode, bruine kleuren,… Dit zijn kleuren die de leerlingen helemaal niet kunnen ontdekken met de theorie volgens Itten.


Ten tweede omdat dit volgens mij de meeste logische theorie is. De tertiaire kleuren bij Johannes Itten zijn een variatie op de secundaire kleuren. Wat is nu precies het verschil tussen de secundaire en tertiaire kleuren? Oranje is secundair en geeloranje is tertiair, maar wie beslist wat oranje is en wat geeloranje? Het creëert verwarring….dat is duidelijk.

Want hoe weet de leerlingen nu hoeveel geel en oranje hij moet mengen om een secundaire kleur of een tertiaire kleur te mengen? Want geel met oranje mengen, is precies hetzelfde als geel met een kleine hoeveelheid rood mengen (dus toch secundair?). De menging van een primaire met een een secundaire kleur heeft gewoon nog steeds een secundaire kleur tot resultaat. Bij de menging van 3 primaire kleuren is het vrij simpel. Vanaf het moment dat de 3 primaire kleuren gebruikt worden, kunnen we spreken van een tertiaire kleur. Ik leg dan ook duidelijk de link uit met de moeilijke woorden en de verwijzing naar het aantal primaire kleuren die gemengd moeten worden.

  1. Eerste in het latijn is namelijk primus, vandaar primair kleuren.

  2. tweede is secundus, vandaar dat een secundaire kleur een menging van twee primaire kleuren is.

  3. Derde is tertium, vandaar dat een tertiaire kleur een menging van drie primaire kleuren is.

MIS GEEN BLOGPOST

Voer je e-mailadres in om een e-mail te ontvangen wanneer er een nieuwe post online staat.

Hey, ik ben Tine! Ik ben leerkracht beeld/ plastische opvoeding, auteur van InBeeld en mama van 2 tieners. Ook geef ik creatieve en kunsteducatieve workshops. Op deze blog vind je tips en ideetjes om creatief aan de slag te gaan met je leerlingen of kinderen. 

  • Pinterest
  • Instagram
  • LinkedIn - Black Circle
  • YouTube